Technikum i ZSZ nr 6 w Krośnie

Uczniowie Budowlanki w hołdzie Żołnierzom Wyklętym

14.03.2016

Uczniowie Budowlanki w hołdzie Żołnierzom Wyklętym

Uczniowie Technikum nr 6 w Krośnie („Budowlanki”) już po raz czwarty włączyli się aktywnie w upamiętnianie Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych przypadającego na 1 marca. Z tej okazji przygotowali inscenizację historyczną, którą 3 marca 2016 roku w sali Regionalnego Centrum Kultur Pogranicza mogli obejrzeć uczniowie krośnieńskich szkół oraz mieszkańcy miasta.

Głównym jej celem jest przypominanie sylwetek bohaterów antykomunistycznego podziemia walczących do końca o wolność i niepodległość ojczyzny. Już po raz kolejny młodzież czci pamięć poległych żołnierzy, w poprzednich inscenizacjach przypomniano sylwetki Witolda Pileckiego „ Witolda”, Danuty Siedzikówny „Inki”, Hieronima Dekutowskiego „Zapory”, Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”, Józefa Kurasia „Ognia” i Mieczysława Dziemieszkiewicza „Roja”. Bohaterem tegorocznej uroczystości był żołnierz Narodowej Organizacji Wojskowej Józef Zadzierski ps „Wołyniak” dowódca oddziału działającego na terenie Rzeszowszczyzny.

We wstępie uczniowie wyjaśnili dlaczego 1 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, przypomnieli, że święto to zawdzięczamy prezydentowi L. Kaczyńskiemu, wyjaśnili o co walczyli żołnierze niezłomni i wymienili najbardziej znanych spośród nich ze zwróceniem uwagi na żołnierzy działających na terenie Podkarpacia. Zaprezentowano pomnik „ Partyzanci” znajdujący się w Bostonie autorstwa Andrzeja Pityńskiego, który robi ogromne wrażenie ze względu na swą symbolikę. Pierwowzorem i inspiracją do jego stworzenia byli żołnierze: Andrzej Pityński ps. Kula, Adam Kusz ps. Garbaty, Stanisław Pelczar ps. Majka, Michał Krupa ps. Pułkownik i Józef Zadzierski ps. Wołyniak. W inscenizacji historyczno-literackiej chodziło przede wszystkim o pokazanie realiów tamtych czasów, na zwrócenie uwagi w jak trudnych i ciężkich latach przyszło tym żołnierzom żyć i działać. Wołyniak wraz z grupą żołnierzy pozostał w lesie, nie ujawnił się po amnestii z 1945 roku, ponieważ zdecydował się kontynuować działalność zbrojną. Dla niego i dla wielu innych żołnierzy wojna się nie skończyła, nie chcieli żyć pod okupacja sowiecką, ponieważ marzyli o wolnej i niezawisłej ojczyźnie. Bohater zasłynął jako obrońca ludności cywilnej przed ukraińskimi napadami, znany był z szaleńczej wręcz odwagi, siły charakteru, honoru, miał również niezwykłe wyczucie w przewidywaniu zagrożenia. Przez partyzantów którzy służyli u jego boku nazywany był partyzanckim geniuszem, szybko podejmował decyzję, a ludzie mu ufali. Sprawą nadrzędną był a dla niego Polska, był gorącym patriotą, który walczył już w wieku 16 lat, od samego początku działał w konspiracji. Walczył w jednej z największych bitew stoczonych przez żołnierzy wyklętych pod Kuryłówką 6 maja 1946 roku, w której partyzanci zadali wrogowi dotkliwe straty. Podczas jednej z potyczek Wołyniak został ranny w rękę, musiał się ukrywać, brak odpowiedniej opieki medycznej doprowadził do tego, że w ranę wdała się gangrena. Stale towarzyszył mu ból nie do zniesienia, opiekowała się nim jego ukochana Krystyna Świątoniowska. Kiedy dziewczyna została aresztowana i osadzona w więzieniu, załamał się. Popełnił samobójstwo w grudniu 1946 roku. Inscenizacja przedstawia sylwetkę tego niezwykłego człowieka, najważniejsze momenty z jego życia, kończy ją przejmująca scena, w której bohater popełnia samobójstwo, a potem mogliśmy wysłuchać wzruszającej piosenki pt.” Powrót” wykonanej przez Kamilę Kulę przy akompaniamencie fortepianu, na którym grała Dominika Sikora. W zakończeniu przywołane zostały słowa Krystyny Świątoniowskiej, które wyjaśniają decyzję żołnierza:” Józef Zadzierski był prawdziwym Polakiem. Nie mógł znieść tego całego okropieństwa i zakłamania, jakie wtedy nastało w Polsce. Miał niepowtarzalny charakter, musiał walczyć o wolność ojczyzny, w obronie Polaków. Ci partyzanci, którzy z Wołyniakiem zostali w lesie, mieli nadzieję na trzecia wojnę światową. Liczyli, że nowa sowiecka okupacja potrwa krótko, a Zachód upomni się o nas, Polaków. Józef miał niewyobrażalne zamiłowanie do wojska, militariów, już jako nastolatek przesiąkł tym wszystkim. Był twardym człowiekiem. Po wojnie nie nadawał się już do normalnej, codziennej egzystencji w komunistycznych czasach, kiedy należało czapkować jakimś marnym partyjniakom. Według mnie jego psychika nie pozwoliłaby mu na normalne życie. Nie odnalazłby się w tej nowej rzeczywistości. Był stworzony, aby walczyć o coś najważniejszego - o Polskę i o swoich bliskich. Bierność w tamtych realiach z czasem by go zniszczyła.”

Myślę, że dzięki wspaniałej grze aktorskiej uczniów udało się pokazać tę dramatyczną i wzruszającą zarazem historię jednego z niezłomnych ,niezwykłych, wyklętych, w którego rolę znakomicie wcielił się Robert Klamut uczeń trzeciej klasy technikum budownictwa. Krystynę Świątoniowską przejmująco zagrała uczennica pierwszej klasy technikum renowacji elementów architektury Kamila Knap. W inscenizacji przygotowanej przez p. Wiesława Biedronia i p. Barbarę Zagdańską-Kłym wg scenariusza p. Barbary Zagdańskiej-Kłym udział wzięli:

Robert Klamut – Wołyniak
Kamila Knap – Krystyna
Eryk Surowiec – żołnierz narrator i śpiewający+gitara „Przysięgę”
Wojciech Rogus – prowadzący
Dominika Sikora – prowadząca i grająca na fortepianie przy „Wilkach” i „Powrocie”
Maria Glazar – śpiewająca „Wilki”
Kamila Klula – śpiewająca „Powrót”
Maria Marszałek – kobieta ze wsi i recytująca „Potęgę smaku”
Martyna Zajdel, Dominika Dyka, Paulina Zygmunt – kobiety ze wsi
Kacper Farbaniec – chłop ze wsi
Aleksandra Zima, Alicja Wołczańska – sanitariuszki
Patryk Gruszka, Daniel Leśniak, Robert Wujkowski, Adam Bożek, Krystian Rysz, Dawid Mikosz, Konrad Zawisza, Arkadiusz Łabuda, Piotr Bazentkiewicz – żołnierze

Scenografię wykonał: Mateusz Buda
Obsługa techniczna: Bartosz Ziemiański, Bartek Rogowski; charakteryzacja – Adrianna Ćwiąkała
Pomoc organizacyjna p. Andrzej Wojtoń.

Po spektaklu miła niespodzianka czekała na uczniów, którzy brali udział w uroczystościach kościelnych ku czci Żołnierzy Wyklętych. Poseł na Sejm RP pan Piotr Babinetz wręczył Kamili Kuli, Marii Glazar i Erykowi Surowcowi dyplomy i płyty z utworami Andrzeja Kołakowskiego wraz z autografiami artysty. Uhonorowani zostali również odtwórcy głównych ról w spektaklu. Kamila Knap i Robert Klamut otrzymali z rąk prof. Krzysztofa Kaczmarskiego pamiątkowe ryngrafy.

Barbara Zagdańska-Kłym