Technikum i ZSZ nr 6 w Krośnie

Człowiek i jego przesłanie – wspomnienie Ryszarda Siwca

21.04.2015

Człowiek i jego przesłanie – wspomnienie Ryszarda Siwca

„Usłyszcie mój krzyk! Krzyk szarego, zwyczajnego człowieka, syna narodu, który własną i cudzą wolność ukochał ponad wszystko, ponad własne życie! Opamiętajcie się! Jeszcze nie jest za późno!” – tymi słowami zwracał się do narodu Ryszard Siwiec – człowiek czynu, bohater i patriota.

Dzień później na Stadionie Dziesięciolecia – w obecności stu tysięcy osób, w tym władz – z Władysławem Gomułką na czele – rozegrały się dramatyczne wydarzenia. Dokładnie o godzinie 12.15 w dwunastym sektorze stadionu, położonym w pobliżu trybuny honorowej, Ryszard Siwiec – w akcie protestu przeciwko agresji ZSRR na Czechosłowację , władzy komunistycznej i Sowietom - oblał się rozpuszczalnikiem i podpalił. Płonął, stojąc. Krzyczał m.in.: „Niech żyje wolna Polska!”, „To jest okrzyk konającego, wolnego człowieka!”, „Nie ratujcie mnie, zobaczcie, co mam w teczce!”.

Jego czyn nie był komentowany. Społeczeństwo nie zostało poinformowane o całym zajściu. Służby SB bardzo sprawnie zatuszowały sprawę, a przeciwko Siwcowi wszczęto postępowanie za rozpowszechnianie fałszywych wiadomości. Zostało ono oczywiście umorzone ze względu na śmierć „wroga” w dniu 12.09.1986r., a ofiara Siwca nie ujrzała światła dziennego. Polacy usłyszeli o nim dopiero w 1989r. w audycji Radia Wolna Europa.

Historia tego bohaterskiego Polaka jest nieznana młodym ludziom, którzy nie pamiętają czasów Praskiej Wiosny. W minioną środę młodzież „Budowlanki” miała okazję wziąć udział w wykładzie Pana Jakuba Izdebskiego – pracownika IPN, który badał sprawę Ryszarda Siwca. Podczas spotkania opowiedział uczniom o życiu tego niezwykłego człowieka i o sytuacji dziejowej Polski, w jakiej przyszło mu żyć. Młodzież obejrzała film, który przez wiele lat leżał w ukryciu, a który ukazywał akt samospalenia. Miała również okazję poznać bliżej Siwca – dzięki wspomnieniom jego żony, dzieci i przyjaciół. Była to niezwykle cenna lekcja historii.

Czyn Ryszarda Siwca został upamiętniony. Doczekał się należnego mu uznania. W 2001r. prezydent Czech Václav Havel nadał mu pośmiertnie Order. W 2009r. – przy wsparciu ówczesnego burmistrza Pragi Pavla Bema i Instytutu Badania Reżimów Totalitarnych – poświęcono Mu ulicę w praskiej dzielnicy Žižkov. Rok później przed siedzibą Instytutu odsłonięto pomnik upamiętniający Jego czyn. W 2003r. prezydent RP Aleksander Kwaśniewski na wniosek Instytutu Pamięci Narodowej nadał pośmiertnie Ryszardowi Siwcowi Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski. Rodzina zdecydowała się odebrać odznaczenie dopiero w 2007r., z rąk prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego. W 2006r. prezydent Słowacji Ivan Gašparovič przyznał Siwcowi Order Białego Podwójnego Krzyża.